Kasteel Doornenburg

=Kasteel Doornenburg=

 

 

        

 

De Doornenburg wordt als “villa Doronburc” reeds in de jaren 891/892 vermeld;

 

"Een daar gelegen hoeve was door een zekere Walto aan de abdij Lauresham (Lorsch) bij Mannheim geschonken. "


Omstreeks 1046 wordt “Dorinburc” vermeld als: behorende tot de goederen, waaruit aan de abdij behorende kerk van Gendt

inkomsten trok.

Pas in 1255 wordt de naam "Dorenburg" weer genoemd als de plaats waaruit tienden geheven werden

(tiend= last rustend op een perceel of ander onroerend goed, waarbij een tiende gedeelte van de opbrengst van oogst

of jongvee wordt afgedragen.) die door graaf Otto van Gelre aan het door hem gestichte Cisterciënserklooster

'Graventhai' bij Goch geschonken werden.

(De orde der cisterciënzers is een kloosterorde die in 1098 door Robert van Molesme is opgericht in de abdij van Cîteaux.)

 

 

 

Na een aankoop in 1295 kwam het in bezit van dominus (heer) Wilhelmus, miles de Darenborch.

Deze heer van de Doornenburg noemt zich afwisselend Willem van Doornick of Willem van Doornenburg

en wordt in de bronnen vermeld van 1295 tot 1346.


De toenaam Doornenburg werd dus gevoerd door leden van het geslacht Van Doornick.

De eerste vermelding van het huidige kasteel is die van het jaar 1402 in het leenregister van Gelre,

waarbij Dirck van Bylandt, als erfgenaam van zijn vader Johan met

 

“dat huys te Dorrenburch ende dat voorgeborcht met acht morgen lands beleend wordt” 

Een erfdochter Sophia van Bylandt, huwde in 1449 met Reinaid van Homoet (heer van Doorwerth.)

 

Na het overlijden van hun enige zoon vererfde de Doornenburg op haar dochter Margriet van Homoet,

gehuwd met Johan van Rechteren, (genaamd Voorst,) en vanaf dit echtpaar loopt de afstammingslijn

naar koning Willem-Alexander.

 

 

 Wapens Doornick, van Bylandt en Homoet.

 

Volgens de overlevering zou Gijsbrecht van Aemstel, medeplichtig aan de moord op de Hollandse graaf Floris V,

in 1396, zijn toevlucht vanuit Amsterdam op de Doornenburg gezocht hebben.

Wellicht is het verhaal geconstrueerd in de 16e eeuw toen de familie Van Amstel het kasteel erfde.

Reeds met Margriets kleindochter Wilhelmina, gehuwd met Joost van Amstel van Mynden, kwam de Doornenburg in 1621

in bezit van een ander geslacht, dat na drie generaties in 1727 uitstierf.

 

 

 Het kasteel anno 1732

 

 Het kasteel vererfde op de aangetrouwde familie Van Heemskerk van Bekesteyn,

die in 1767 de Doornenburg naliet aan Jacob Boudewijn van Bemmel, (overleden in 1799.)

Zijn weduwe Maria Clara van Bemmel-von Dalwich (1760-1847) (Clara van Delwig) was de laatste bewoonster.

Zij was barones van Bemmel.  Zij is in 1847 op hoog- bejaarde leeftijd overleden.

 

Daarna is het kasteel nog lange tijd in eigendom geweest van de familie Van der Heijden.

Zij hebben het kasteel  nooit bewoond.

Het gebouw raakte  daarna ernstig in verval.

 

 

 Kasteel 1848 net na het overlijden van Maria Clara van Bemmel-von Dalwich

 

        

 Kasteel 1896

 

In 1936  kocht textielindustrieel J.H. van Heek uit Enschede het slot en richtte de Stichting tot Behoud van den Doornenburg op,

waarin het kasteel werd ondergebracht.

 

In 1937 begon Van Heek aan de restauratie die in 1941 werd voltooid.

 

          

kasteel tijdens restauratie 1939                           kasteel na restauratie 1941

 

Veel genoegen beleefde van Heek niet van de restauratie.

In het laatste jaar van de Tweede Wereldoorlog lag de Betuwe in de geallieerde frontlinie, het kasteel diende

als hoofdkwartier van de Duitsers

In januari en maart 1945 heeft de Engelse luchtmacht het slot gebombardeerd.

Bij de eerste luchtaanval werden verschillende gebouwen van de voorburcht verwoest.

 

           

 

 


De tweede aanval was funest voor de burcht. Er bleef een grote puinhoop over.

Extra zuur was dat de geallieerden niet wisten dat de Duitsers al waren vertrokken.

 

 

             

 


Na de oorlog begon Van Heek weer van voren af aan.

 

Met hulp van de overheid en verschillende particulieren heeft de stichting De Doornenburg geleidelijk aan

weer helemaal laten herstellen (1947-1966).

Toen stond het robuuste kasteel er weer in volle glorie bij.

 

Een groot gemak bij deze herbouw was dat de stichting kon beschikken over de ervaringen

die ze bij de eerste restauratie had opgedaan.

 

Bovendien waren veel bouwlieden zowel bij de eerste als de tweede restauratieklus aanwezig.

 

                   

 

Jan van Heek en architect van Beveren                 Restauratie van het kasteel (onder)

 

                              

................................................................................................................................

 

Het kasteel anno nu

 

De hoofdburcht is een blokvormig gebouw, omgeven door een gracht.

 

Het kasteel telt 9 woon- en verblijfruimtes. De ridderzaal en overwelfde kelders zijn typerend

voor de middeleeuwse architectuur. 

Om het kasteel ligt op ruim 8 hectare agrarische grond, die in het kader van natuurbeheer extensief wordt beweid 

 De uitgestrekte voorburcht wordt wel eens de grootste en mooiste middeleeuwse van Nederland genoemd. '

 

 

 Voorburcht


Achter de deuren van het poortgebouw en de stoere weermuren bevinden zich de ruime binnenplaats

met rondom het binnenplein een boerderij met potstal, een kapel, een woontoren, een koffiekamer

en het woonhuis van de kasteelbeheerder.

  

De hoofdburcht wordt gebruikt voor het houden van besloten feesten en culturele evenementen.

De kapel wordt gebruikt voor kerkelijke en burgerlijke huwelijken.

 


 Kapel

  

De boerderij


Kasteel Doornenburg wordt omgeven door weilanden en boomgaarden.

Binnen de verdedigingsmuren staat een boerderij die nog volop in bedrijf is.

Vandaar dat het kasteel uniek is in Nederland. In de omliggende weilanden lopen Lakenvelder zoogkoeien. 

 

 

 

 

De veeschuur is in 2003 verbouwd tot een potstal.

Tijdens de verbouwingswerkzaamheden is het een en ander aan archeologische waarde tevoorschijn gekomen.

Zoals funderingen van een segmentboog, een keermuurtje en resten van oude poeren.

Verder een gemetseld blok van onbekende bestemming, en een prachtige waterput.

Die is in oude glorie opgemetseld en afgedekt met een deksel.

 

 

 

Vandaag de dag vinden we in Doornenburg dan ook nog veel verwijzingen naar de geschiedenis rondom het kasteel.


Zoals daar zijn:

 

De Clara van Delwig straat, van Heekstraat, van Aemstelstraat, Homoetstraat, van Bylandtstraat,

Schutterij en voetbalvereniging Gijsbrecht van Aemstel, en het belangrijkste natuurlijk:

 

De naam van ons mooie dorp