Het Pannerdensch kanaal

=Het Pannerdensch kanaal=

 

         

 

= Aanleiding =

 

In het rampjaar 1672 kon Nederland gemakkelijk door de Franse en Munsterse troepen worden ingenomenomdat de waterstand in de rivieren zo laag was.

Er was behoefte aan een betere regulering van de waterstand.

In geval van nood konden delen onder water gezet worden (de 'Hollandse waterlinie').

 

 = Realisatie =

 

Het Pannerdensch Kanaal was in eerste instantie een verdedigingswerk.

Om een eventuele Franse inval te weerstaan, legde vestingbouwer Menno van Coehoorn ,

met Oldenzaler Willem Vleetman als toezichthouder, 

 

in 1702 een zogenaamd retranchement aan, een verschansing aan tussen de Waal bij Pannerden en de Neder-Rijn

bij de Peppelgraaf te  Angeren.

 

De wal met daaraan evenwijdig een 45 meter brede gracht verbond de oever van de Waal met die van de Neder-Rijn.

 Het retranchement lag precies in het tracé van het al eerder door Gerard Passavant ontworpen Pannerdensch Kanaal.



 Kaart van de loop der rivieren zonder - (1700) en met (1707) Pannerdensch kanaal

 

 

Er was maar weinig voor nodig om de gracht om te vormen tot een kanaal en zo de afvoer naar Neder-Rijn en IJssel te vergroten.

In 1706 werd dit plan uitgevoerd.

De gracht werd verbreed tot 90 meter en aan beide uiteinden verlengd zodat hij aansloot op de Waal en de Neder-Rijn.

 Na veel aandringen van de bewoners van Pannerden, Herwen en Aerdt werd aan de oostoever een dijk aangelegd.

 

 

Het Pannerdensch kanaal gezien vanuit Pannerden

Op de achtergrond ligt Doornenburg

 

 

In augustus 1707 veroorzaakte een hoogwatergolf een doorbraak van de verzwakte Waaldijk in de bovenmonding

van het Pannerdensch Kanaal en versnelde daarmee de laatste fase van de graafwerkzaamheden.

Voor het eerst voer een Samoureus door het nieuwe kanaal.

Daarmee was het Pannerdensch Kanaal een feit.

 

In de jaren na 1707 schuurde het kanaal door de hoge stroomsnelheden steeds dieper uit.

Hierdoor werden de oevers en nieuwe dijken bedreigd.

Ter bescherming werden de oevers voorzien van bleeswerken en de schaardijken van pakwerken van rijshout.

In 1709 waren de werken klaar.

De aanleg van het Pannerdensch Kanaal kostte in totaal ongeveer 125.000 gulden.


 Het Pannerdensch kanaal in 1795

 

  

= Oprichting Rijkswaterstaat =

 

 

De geschiedenis van Rijkswaterstaat is nauw verbonden met het kanaal

In 1798, bijna een eeuw na de aanleg, werd Rijkswaterstaat opgericht voor het beheer en onderhoud van het kanaal.

Doel was om ervoor te zorgen dat de verdeling van de waterafvoer over het kanaal volgens gemaakte afspraken verliep.

 


=Nieuwe Hollandse Waterlinie =

 

In de negentiende eeuw kreeg het kanaal opnieuw een belangrijke rol in de verdediging.

Hoewel al in 1815 een besluit werd genomen tot het aanleggen van de Nieuwe Hollandse Waterlinie,

duurde het tot 1870 voordat die daadwerkelijk was gerealiseerd.

 

Bij het Pannerdensch Kanaal werd het Fort Pannerden aangelegd om deze belangrijke strategische plek te beschermen.

 

 =Oorlogen =

 

In zowel Eerste- als Tweede Wereldoorlog zijn het Pannerdensch kanaal alsmede het fort strategisch ingezet 

en zoals we kunnen lezen bij de geschiedenis van het fort is er in mei 1940 een hevige strijd geweest

met gebruik van het Pannerdensch kanaal rondom de verovering van het fort door de Duitsers

  

= Aanpassingen =

 

Van 1949 tot 1952 werd er wederom aan het Pannerdensch kanaal gewerkt getuige de volgende foto's:


                      

Verbetering van het Pannerdensch kanaal in 1950 

en de arbeiders die gewerkt hebben aan de verbetering van het Pannerdensch kanaal                                                                                                                                                                                     

 

              



=  Aanleg Spoortunnel =

 

De Tunnel Pannerdensch Kanaal is een spoortunnel die onderdeel is van de Betuweroute.

Hij is gelegen in het tracé tussen Bemmel en Zevenaar, en begint aan de westzijde van het Pannerdensch Kanaal

bij Boerenhoek in Angeren, en eindigt aan de oostzijde bij Loo in de gemeente Duiven.

 

In mei 2000 is de aanleg van de tunnel begonnen en in juni 2004 werd de tunnel opgeleverd,

compleet met geluidsschermen, spoor en bovenleiding

 

                  

 Twee foto's van de aanleg van de spoortunnel

 

 

De aanleg van de tunnel kostte 125 miljoen euro.

De totale lengte van de tunnel is 2680 meter, inclusief de toeritten. 

Het geboorde deel van de tunnel is 1618 meter lang, en het diepste punt ligt op ongeveer 25 meter onder het maaiveld

 

= Tot nu toe =

 

 

Bij Fort Pannerden wordt 2/3 van het Rijnwater naar de Waal gestuurd en 1/3 naar het Pannerdensch Kanaal.

Bij het einde van het kanaal gaat 2/3 van dat water naar de Neder-Rijn en 1/3 naar de IJssel.

 

Per seconde stroomt er ongeveer 700 kubieke meter water door.


         

 

 Kop van Pannerden: Splisting Rijn, in Waal en Pannerdensch kanaal

 

 


Pannerdensch kanaal beneden. Boven stroomt de Waal

Linksboven ligt het natuurgebied de Klompenwaard en rechtsboven: Doornenburg

 

 

In 2007 werd 300 jaar Pannerdensch Kanaal gevierd.

Tot op de dag van vandaag wordt het Pannerdensch kanaal nog veelvuldig gebruikt door scheepvaart

en kan men volop genieten van het natuurschoon rondom het kanaal en haar omgeving.



 Natuur en scheepvaart bij- en op het Pannerdensch kanaal